نه [ 1 ] نيز گويند ، و شب يكشنبه كشته [ شد ] اندر حرب [ 2 ] سال صد و سى و سه [ 3 ] نسب : ابو عبد الملك [ 4 ] مروان بن محمد بن مروان بن الحكم . مادرش : ام ولد كرديّه نام و لبابه [ 5 ] گويند ، حليت : مروان مردى بود سرخ و سپيد ، اشهل ، ضخم الهامه ، [ 6 ] وزير و كاتب : عثمان بن قيس بود مولى خالد القسرى و عبد الحميد يحيى مولى العلا بن عثمان نقش الخاتم : اذكر الموت يا غافل . و مروان را دو پسر بود عبيد [ اللّه ] و عبد اللّه هر دو بگريختند سوى حبشه و ايشان هر دو وليعهد بودند ، پس عبيد اللّه را بگرفتند و او را به بندگى بفروختند [ 7 ] و عبد اللّه با خواهرش و امّ مروان پياده برفتند گرسنه و بىنوا ، و هيچ نناليدند و نگريستند و آخر كار سياهان حبشه ايشان را بگرفتند و بفروختند ، نعوذ باللّه من زوال النعم . و سر مروان پيش سفاح ( 209 - آ ) آوردند همين سال در آخر ذى الحجه ، و اندر ايّام بنى اميه كسانى كه عراقين و بصره و كوفه داشتند بجمله ، زياد بن ابيه بود و عبيد اللّه [ 8 ] زياد پسرش [ و ] مصعب بن الزبير ، و بشر بن [ 9 ] مروان ، و الحجاج بن يوسف ، و يزيد بن المهلب ، و عمر [ 10 ] بن هبيرة الفزارى ، و خالد بن عبد اللّه القسرى ، و يوسف بن عمر [ 11 ] و عبد اللّه بن عمر بن عبد العزيز ، و يزيد بن

--> [ ( ) ] بودانت و اللّه تقتل مروان كانى اسمعك تقول : دهيد يا جوانكان . پس غلاف شمشير خود را شكستم و اصحاب نيز غلافهاى شمشير خود بشكستند و گفتم : دهيد يا جوانكان ! فكانها نار صبت عليهم فانهزموا . . . ( 3 - 1 ص 50 ) و عبارت ( دهيد يا جوانكان ) به عين ضبط طبريست ليكن ابن اثير آن جمله فارسى را نقل نكرده است و باختصار نقلى بىمزه نموده است . و ازين داستان معلوم مىشود كه لشكريان خراسان كه بمصر وارد شده بودند همه يا قسمتى از آنها پارسى زبان بوده‌اند . بلعمى : عامر بن اسماعيل ياران خويش را گفت به زبان پارسى كه دهيد اين مرد را - مردى از ياران عامر نامش عبد اللّه بن شهاب المازنى نيزهء زد بر پهلوگاه و بكشت . . . نسخه خطى [ ( 1 ) ] طا و ك : 62 - 68 - 69 [ ( 2 ) ] كذا . ظ : ذى حجه [ ( 3 ) ] ط و ك : ( 132 ) لثلاث بقين من ذى الحجه : [ ( 4 ) ] اصل : بن مروان [ ( 5 ) ] ط و ك : ندارد . ظ : ولبايه - بلبايه بضم اول بمعنى پرستوك ؟ [ ( 6 ) ] ك : اشهل شديد الشهله . . . كث اللحيه ابيضها ربعة [ ( 7 ) ] ك : فقتل عبيد اللّه و نجا عبد اللّه فى عدة ممن معه فبقى الى خلافة المهدى فاخذه نصر بن محمد بن الاشعث عامل فلسطين فبعث به الى المهدى ( 5 ص 160 ) ط : فقتلوا عبد اللّه و افلت عبيد اللّه فى عدة ممن معه . . . ( 3 - 1 ص 46 ليدن ) [ ( 8 ) ] اصل : عبد اللّه [ ( 9 ) ] اصل : پسرش ، و اين بشر برادر عبد الملك مروان است كه پس از قتل مصعب بر كوفه امير شد [ ( 10 ) ] اصل : عمرو . [ ( 11 ) ] اصل : عمرو - و هو يوسف بن عمر الثقفى .